İnternet Sitesi Nasıl Açılır?

 

Bir internet sitesi kurmak için; ortak olarak belirlenen tek bir teknik ve yazılım yoktur. İnternet sitelerinin hedef kitlesi; yayın amacı – kullanıcı deneyimi ve bunlar için de, tercih edilecek yazılımın dili ve Server / Sunucu platformları gibi farklılıklar vardır. Ortak olarak; her internet sitesi bir Alan adı / Domain ile başlar ve Barındırma / Hosting olarak da bir Web Server’da yayın yapar. Kısacası bir internet sitesinin yayın ve hedef kitlesi, Server / Sunucu platformu ve yazılım türü ne olursa olsun, ortak olarak; Alan adı / Domain ve bir Web Server’a ihtiyacı vardır. Bu anlamda, bütün internet siteleri temelde ortak bir teknoloji kullanır.

 

/** Bu rehber yalnızca Linux Server / Sunucu ve PHP web sitelerini (WodPress – Drupal – Joomla gibi CMS / İçerik Yönetim Sistemleri ve PHP Scriptler)  başlatmak içindir… Server / Sunucu platformları ve diğer yazılım türleri sadece temel bilgilendirmeler olarak anlatılacaktır */

 

görüntü – freepik

 

1 – Alan adı / Domain Nedir?

Alan adı, web sitesinin benzersiz adresidir ve internet kullanıcılarının; web sitesine erişebilecekleri bir adrestir. Bir alan adı, teknik olarak; internet üzerinde yayın bilgisayarları bulmak ve tanımlamak içindir. (Server/Sunucular da internet ağını oluşturan bilgisayarlardır) Bütün bilgisayarlar bir IP adresi kullanır; bu IP adreslerinin hatırlanması ve bulunmasındaki karmaşıklık -Etki Alanı Adı- yani Alan adı kavramını geliştirmiştir. Alan adları, harflerin ve rakamların kombinasyonlarından meydana gelirler ve her bir Alan adı; birebir aynısı olamayacak kadar özeldir. Alan adları; en başta comnet ve org olmak üzere diğer bütün -Alan Adları Uzantısı- ile benzerlik gösterir. Alan adlarını uzantısının büyük bir kısmı yine başta; comnet ve – org olmak üzere ICANN  (İnternet Tahsisli Sayılar ve İsimler Kurumu) tarafından kayıt edilir. Dolayısıyla Alan adı kaydını yapan şirketler, ICANN’ın Kayıt Belgesi Akreditasyon Sözleşmesine tabidir; ICANN’ın onaylı Alan adı kayıt şirketlerine icann.org/registrar-reports/accredited-list.html adresinden ulaşabilirsiniz. (ICANN’ın listesinde adı bulunmayan şirketler; yine ICANN’ın yetkilendirdiği, tucows.com gibi kurumsal aracılarla çalışırlar)

 

/** ICANN dışında is, to, io gibi offshore / açık deniz olarak isimlendirilen alan adı uzantıları da vardır. Yine ICANN dışında bir bölgeye özel olarak geliştirilmiş; tr (türkiye), ru (rusya), il (israil) gibi özel alan adı uzantıları da vardır ve yine bunlar da, başka bir bölge için kayıt edildiğinde (eğer izin verimişse) yine offshore / açık deniz olarak isimlendirilen alan adı uzantılarına girerler. Özel alan adı uzantıları, genellikle global alan adı kayıt şirketleri tarafından kayıt edilemezler; yalnızca bulundukları bölgede yetkilendirilmiş şirketler tarafından kayıt edilir ve kamu kurumlarına özel olarak da kaydedilebilir */

 

Alan adı / Domain Nasıl Alınır?

Bir Alan adı / Domain almak için, Alan adı kayıt şirketlerine üye olarak başvurmanız gerekir. Bir Alan adı satın almanın maliyeti; alan adı uzantısına göre ortalama 1 ve 15 dolar arasındadır. Türk lirası ile; 5 ve 90 lira arasındadır. (com alan adı uzantıları ortalama 8 ve 10 dolar arasında; yine türk lirası ile 60 ve 70 lira arasındadır) Alan adını yerli ve yabancı birçok şirket tarafından satın alabilirsiniz; bunların arasında WPEnvolay.com’unda kayıt edildiği -dünyanın en büyük ve profesyonel Alan adı kaydedicileri- arasında yer alan Namecheap.com‘u tercih edebilirsiniz.

 

görüntü – servers.com (wpenvolay partner / sponsor bağlantı)

 

2 – Barındırma / Hosting Nedir?

Hosting; en genel anlamıyla web sitelerinin ve içeriklerinin depolama alanıdır. Web sitelerinin internetten global olarak erişilebilir olmasını sağlayan fiziksel bir depolama merkezidir. Web sitelerinin yazılımları ve diğer bütün içerikleri çevrimiçi olarak bir web barındırma sunucusunda bulunur. Kısaca, Web Sunucuları ya da -diğer adıyla- Web Barındırma Hizmetleri; web sitelerini internet ağına bağlayan teknolojiyi yönetir.

 

Web barındırma sunucuları; bir web sitesine tahsis edilen disk alanı ve web sitesine erişmek için ihtiyaç duyulacak Veri Aktarımı / Bant Genişlikleri ile ölçülür. Örneğin, site üzerinde İndirilecek / Görüntülenecek dosya ya da metinler bu web sunucularının disk alanında barındırılırken, web sitesinin ziyaretçileri ile de etkileşime girerek; bütün bunları aynı anda ziyaretçilerine aktarır. Web sitesinde ne kadar Dosya / İçerik varsa, en başta o kadar disk alanına ihtiyaç duyacaktır. Web sitesindeki içeriklerle ve ziyaretçi sayıları ile orantılı olarak bir aktarım gerçekleştirecektir; bu da uzaktaki bilgisayarın / sunucunun fiziksel ve internet hızlarına (upload – bir bilgisayarın, diğer bir bilgisayara veri göndermesi) direkt olarak bağlıdır. Sunucu için özel raf tip donanımlar geliştirilmiş olsa da; sunucular, web yayınları için hazırlanmış bilgisayarlardır.

 

Sunucunun donanımı (işlemci, ram ve disk özellikleri) sitedeki verilerin indirilmesi / görüntülenmesindeki hızı belirler. Sunucunun Network / İnternet bağlantısı da -donanım özellikleri kadar- web sitesindeki hızı belirlemede önemli bir faktördür. Gelişmiş bütün sunucular; simetrik olarak 1 Gbit Upload ve Download hızlarına sahiptir. Sunucuların -yüksek maliyet ve donanım gerektiren- internet bağlantılarının kesintiye uğramaması için, bulundukları bölgedeki Telekom şirketleri tarafından da ayrıcalıklı desteklere sahiptir. (Sunuculardaki; Hosting Yönetim Yazılımları ve türleri de, yapılandırılmalarına bağlı olarak sunucunun, dolayısıyla web sitesinin performansını etkilerler)

 

Hosting Platformları

Sunucular, işletim sistemi olarak iki platforma ayrılır; bu Linux ve Microsoft’dur. Microsoft platformunda çalışan sunucuları; Linux sunuculardan ayıran önemli fark, bir betik dili olan PHP’yi desteklememesidir. Linux teknik olarak LAMP standartlarına göre çalışır ve bu da (L) Linux işletim sistemi, (A) Apache web sunucu uygulamaları, (M) MySQL ve (P) PHP programlama dilidir. Linux’un avantajı açık kaynak kodlu – geliştirilebilir bir yazılım olmasının yanı sıra güvenlik ve esneklik standartlarının Microsoft platformlara göre daha yüksek olması ve WordPress, Drupal, Joomla gibi birçok içerik yönetim sistemlerini (CMS) tam olarak desteklemesidir. Yine de Microsoft / Windows sunucularında WordPress gibi içerik yönetim sistemleri (betik dilleri çalıştırılabilir) kurulabilir. Ama Linux’da olduğu gibi istikrarlı da çalışmayacaktır.

 

Kısaca: Temel olarak; Linux sunucular PHP betik dilini desteklerken, Windows sunucular, Microsoft’un geliştirdiği ASP.NET’i destekler. Windows sunucularda, PHP projeleri çalıştırılabildiği gibi; –ASP.NET’in hangi modülü kullandığına bağlı olarak- Linux tabanlı bir sunucuda, ASP.NET araçları da çalıştırılabilir.

 

/* Bunların ileri düzey yapılandırmalar ve yazılım deneyimi gerektirdiği unutulmamalıdır; dolayısıyla Hosting Platform seçiminde alternatif olarak tercih edilmemelidir */

 

Hosting Türleri

Temel olarak 3 Hosting tipi vardır: Shared /  Paylaşılan Hosting – Dedicated / Adanmış Hosting ve Cloud / Bulut Hosting’dir. Bunların arasındaki Cloud / Bulut hosting ise aynı zamanda diğerlerine göre farklı bir hosting teknolojisidir. (Bulut hosting’in diğer çalışma teknikleri olsa da temel anlamda; fiziksel bir sunucu yerine sanal bir sunucu modelidir. Bulut teknolojinin kısaca konsepti -Böl ve Yönet-‘dir. Yani içerik birden fazla sunucuya yayılır ve ihtiyaca göre belirlenir)

 

Paylaşılan / Shared Hosting – Dedicated / Adanmış Hosting ve Cloud / Bulut Hostingler, diğer alt hosting modellerini de ortaya atar. Bunlar da: Sanal Özel Sunucu / VPS – Reseller / Bayi Hosting – Yönetilen ve Yönetilmeyen sunuculardır. (Yönetilen sunucular, hosting şirketlerinin yazılım ve yapılandırmalarını üstlendiği anlamına gelir. Yönetilmeyen sunucular, yalnızca donanımları kiralanmış temiz sunuculardır)

 

İleri düzey projeler için geliştirilmiş barındırma tipleri de vardır. Bu, temel olarak; Cloud storage / Bulut depolama olarak isimlendirilir. Bulut depolama, bulut hosting’den daha farklı bir amaca odaklanmıştır. Örneğin: bir video sitesi, içeriklerinin tamamı için bulut depolama kullanabilir. Bulut depolama, yalnızca site üzerinde bu içeriklerin dağıtılmasını / görüntülenmesini destekleyecektir; web sitesi kendi hosting’ini kullanırken, bu web sitesindeki içeriklerin ise farklı bir sunucudan dağıtılması demektir. Bununla birlikte Load Balancer / Yük Dengeleme sunucuları ve Prisma (GPU / Grafik İşlemci Birimi) sunucuları da vardır. (prisma / gpu sunucular; çevrimiçi oyun uygulamaları için geliştirilmiş olan nvidia destekli bir sunucudur)

 

Hosting Seçimi

Web sitesinin içeriklerine, amacına ve ön görülecek ziyaretçi sayısına göre tercih edilmesi gereken hem hosting tipi hem de hosting şirketleri vardır. Her hosting şirketi, bir web sitesinin amaç ya da içeriklerine destek vermekte yetersiz kalabilir. Örneğin, -Adult ya da Korsan-  web sitelerini bütün hosting şirketleri desteklemez ve öte yandan web sitesindeki projenin performansı için; her hosting şirketinde bunun için geliştirilmiş bir hosting tipi de bulunmaz. Bu nedenle bazı hosting şirketleri, sadece nitelikli projeler için çalışır. Dolayısıyla hosting şirketinin web sitesindeki projeye ne ölçüde destek verebileceği de önemlidir.

 

İkinci kriter de, web sitesinin içerikleri ile birlikte; aylık trafik / ziyaretçi ve veri aktarımı / bant genişliğinin hesaplanmasıdır. Kısaca: web sitesi neyi amaçlamakta, ne kadar disk alanına ihtiyaç duymakta ve aylık ne kadar ziyaretçi öngörmektedir; ağırlıklı olarak metin tabanlı bir web sitesinin, aylık ziyaretçi sayısı da düşük öngörülüyorsa, muhtemelen böyle bir web sitesinin yüksek maliyet gerektiren bir sunucu masrafı olmayacaktır. Anlaşılan; web sitesinin içerikleri ve aylık ziyaretçi sayısı hosting seçimini de etkileyecektir.

 

Eğer, bir blog ya da görsel içeriklerin ağırlıklı olmadığı bir web sitesi düşünülüyorsa; bununla birlikte -en azından başlangıçta- aylık ziyaretçi sayısı (paylaşımlı hosting’lerin değişen özelliklerine göre) ortalama 100.000’in üzerinde ön görülmüyorsa; paylaşımlı hostingler bu tip siteler için yeterli bir destek verecektir.

 

/** Aylık ziyaretçi oranı / Trafik; Sunucunun veri aktarımı / Bant genişliği ile ölçülür. Yani sunucunun, ziyaretçilerine aylık veri aktarımı azaldıkça; bu kez destek verdiği ziyaretçi oranı yükselir… Dolayısıyla, bir sunucunun vaat ettiği aylık ziyaretçi oranları da, bütün web siteleri için geçerli olmayacaktır */

 

Aylık ziyaretçi oranı ve içerikleri düşük öngörülen bir web sitesi için paylaşımlı hosting yeterli olabilirken; büyük depolama ihtiyacı olan veya ortalama aylık 1 milyon ziyaretçi öngören web sitesi için paylaşımlı hostingler’in hiçbir modeli yeterli olmayacaktır. Büyük depolama ihtiyacı olan veya aylık yüksek ziyaretçi oranı / trafiği yüksek öngörülen web sitesinin minimum özel olarak yapılandırılmış Sanal Özel Sunucu’ya (VPS) ihtiyacı olacaktır. Bu tür web siteleri için de genellikle, Dedicated / Adanmış sunucu tipi kullanılır.

 

/** Paylaşımlı hosting; fiziksel sunucu içinde birden fazla web sitesinin barındırılması ve o kaynakların eşit olarak bölünmesidir. Web sitesi, bu sunucunun donanımını değil, yalnızca ona ayrılan ya da vaat edilen limitlerini kullanır. Limitler; satışa sunulan paylaşımlı hosting paketlerinin özelliklerinde de yer alabilir. Adanmış sunucu; yani Dedicated Server’lar ise yalnızca web sitesine özel olarak çalışırlar ve kaynaklarını yalnızca tek bir web sitesi için kullanırlar */

 

 

3 – Uygulama

Bir WordPress sitesini başlatmak için; (diğer içerik yönetim sistemleri ya da php scriptleri dahil) bir Alan Adına ve Linux Hosting’e ihtiyacınız vardır. (Script: Bir dosya içinde derlenmeden çalıştırılabilen komut dosyalarıdır; WordPress içerik yönetim sistemi gibi bir web sitesini başlatmak için; Linux sunucuya PHP Scriptler de kurulabilir. Hazır olarak dağıtılabilir ve kurulum süreci içerik yönetim sistemleri ile benzerdir)

 

Web sitesini başlatmaya koyulurken; önce Alan Adı ve Hosting satın alma işlemleri tamamlanmalıdır. Alan Adı ve Hosting’i aynı şirketten almak zorunda değilsiniz. Web yöneticileri de genellikle alan adlarını; yalnızca alan adında uzmanlaşan şirketlerde tutmayı tercih eder. (Bir sakıncası olmasa da, birden fazla web sitesi yönetenler için, -alan adlarının listelenmesi ve kontrol edilmesi gibi- bazı kolaylıklar için farklı şirketler tercih edilir) Daha sonra bir Alan adı kaydı, farklı bir şirkete de transfer edilebilir.

 

Alan adı için Namecheap.com tercih edilebilir. Paylaşımlı bir Hosting ya da VPS için Fozzy.com en ideal seçim olacaktır. Fozzy.comun sunucularında kullandığı; “LiteSpeed Web Server” yazılımı da diğerlerine oranla (Apache, Nginx, Varnish) daha yüksek bir performans verir. Paylaşımlı sunucularında kullanılan SSD disk ve üst segment donanımları ile birlikte; -paylaşımlı sunucuların performanslarını korumak için- fiziksel sunucudaki hosting hesaplarını alt limitte tutmaları Fozzy’i diğerleri arasında öne çıkarır. Çünkü, sıradan birçok hosting şirketi paylaşımlı sunucularında; donanımlarını kontrol etmek mümkün olmadığı için alt segment donanımları bir araya getirir ve fiziksel sunucular üzerinde daha fazla hosting hesabına yer açarak (kâr oranlarını yükseltmek için) performans’dan ödün verir. Eğer ki, bir paylaşımlı sunucuda kaynakların yeterli olarak dağıtılamayacağı oranda web sitesi barınıyorsa, bu sunucu üzerinde bulunan web sitelerinin performansı da düşecektir. Dolayısıyla paylaşımlı bir sunucu içinde birçok web sitesi aynı anda barındırıldığı için; web sitelerinin, başka deyişle açılan hosting hesaplarının (sunucunun donanım özelliklerine göre) her zaman en alt limitte tutulması, bu web sitelerinin tümünün performanslarını etkiler.

 

/** Fozzy, Hosting veya VPS ile birlikte ücretsiz olarak SSL Sertifikası (https) ve CDN (içerik dağıtım ağı) avantajlarına sahiptir. https://fozzy.com/aff.php?aff=15930 URL adresinden satın aldığınızda; WPEnvolay adına “WPEN10” indirim kodu ile bütün hosting planların için %10 indirim alabilirsiniz. Instant setup, 7 days to pay seçeneği ile ücretsiz; basit bir üyelikle anında 7 günlük test hosting hesabı başlatılabilir. Aynı zamanda bu test boyunca Fozzy’nin teknik destek kalitesi ve paylaşılan sunucu performanslarını izleyebilirsiniz. Alan adı için Fozzy’de tercih edilebilir ve Hosting planı ile xyz ve ru alan adı uzantıları da (Hosting planı devam ediyorsa) her yıl için ücretsiz olarak kayıt edilebilir. Fozzy’de satın alınan bir hosting planında; fatura döngüsü boyunca bir performans kaybının olmaması katı prensiptir. Fozzy, kullanıcılarını başka bir tercih yapmak zorunda bırakmamamaya odaklanmıştır */

 

Bu rehberde anlatılan kavramlar hakkında fikir sahibi olduktan ve bir Alan adı ile Hosting hesabını satın aldıktan sonra bir WordPress web sitesini temel olarak başlatmaya da hazırsınız demektir. Eğer Alan adı ile Hosting hesabını farklı şirketlerden aldıysanız; Hosting Bilgilerinizi / Sunucu IP Adresini öğrenerek; Alan adı şirketinizin yönetim paneline giderek Nameserver bölümünü bununla güncelleyin. Nameserver yönlendirmesi hakkında da bilginiz yoksa Hosting şirketinizin ve Alan adı şirketinizin destek bölümlerine başvurun. (Namaserver yönlendirmesi; basit anlamda -Alan adı ve Hosting bağlantısı- kolay ve kısa bir işlemdir; hosting şirketinizden sunucu bilgilerini talep edin ve yönerge için Alan adı şirketinize başvurun)

 

 

 

Alan adı ve bir Hosting hesabını satın aldıktan / aktif duruma getirdikten sonra artık bir WordPress web sitesi için kurulumlara başlayabilirsiniz. WordPress Nasıl Kurulur konusuna giderek pratik süreçlerine geçebilirsiniz ve ardından ise: WordPress Kurduktan Sonra Yapılması Gerekenler ve WordPress Tema Kurulumu’na giderek WordPress web sitesi deneyimini genişletmeye başlayabilirsiniz.

 

/** Konuda bir WordPress web sitesini başlatmak için gereken bütün temel süreçler işlenmiştir ve konudaki süreçleri izleyerek bir WordPress web sitesini başlatabilirsiniz. Sitenizin içerik ve amacı; tercih edeceğiniz temanız ve  hosting planlarınız ile belirlenecektir.  Ayrıca Diğer içerik sistemleri de uygulamada farklılıklar gösterse bile konudaki aynı aşamaları takip eder */ 

 

WordPress Hosting, WordPress web siteleriyle çalışması için; özellikle Önbellek (verilere daha hızlı ulaşılması için kaynakların geçici belleklerde tutulması) eklentileriyle optimize edilmiş olan bir hosting biçimidir. (Diğer içerik sistemleri de kurulabilir) Uygulamada, diğer Linux Hosting planlarına göre daha özelleştirilmiş olsa da, WordPress sistemi üzerinde tam olarak bir denetim sahibi iseniz gerekli değildir. WordPress sistemi üzerinde tam olarak bir denetim kuracağınızdan endişe ediyorsanız bir WordPress Hosting biçimi seçmenizin bu durumda bir yararı olabilir.

 

Yine de, WordPress Hosting biçiminin tercih edilmemesi; WordPress sistemi üzerinde tam olarak denetim sahibi olunmasa bile, öteki linux hosting planlarının her zaman daha az performans vaat edeceği anlamına gelmez. Son aşamada, WordPress Hosting planının tercih edilmesinde ya da edilmemesinde her zaman için kesin performans farklılıkları garanti değildir. WordPress Hosting almaya karar verdiyseniz Fozzy.com URL adresini kullanarak; Services / Hosting / CMS hosting menüsünden “wpenvs” kodu ile de %10 indirimli satın alabilirsiniz.


 

(1298)


1.30K
Görünüm

2 yorum

  • Avatar
    Tarafsız Yorumcu

    Hocam merhaba. Sizce drupal veya joomla wordpress’e güzel bir alternatif olur mu?. Üçünü karşılaştırdığımızda en iyi ve en kötü alternatif sizce hangisi?

    • WPEnvolay
      WPEnvolay

      merhaba! bu soru hararetli bir tartışmadır. ama fanatik bir değerlendirme yerine teknik bir incelemeyi kısaca göz önüne alırsak; bu içerik sistemlerinin güncelleme sıklıklarına, destekledikleri eklenti sayıları, ram gereksinimlerine, kaynak tüketimlerine, uygulamada kullanıcılar için belirlenen kullanım düzeylerine, (kolaylıklarına) seo uyumlulukları ve arkalarındaki güvenlik yazılımcılarının sayıları ve tecrübelerine bağlıdır. bütün bunlar göz önüne alındığında ise, aralarında avantaj ve dezavantajlar ortaya çıkar.

       

      örneğin; wordpress’in drupal ve joomla’ya göre belirgin bir dezavantajı veritabanı desteğidir. wordpress sadece mysql desteklerken; drupal PostgreSQL, SQLLite, joomla ise SQLServer, SQLAzure ve SQLite ile PostgreSQL’ide destekler. Drupal ve Joomla’yında wordpress’e göre öne çıkan dezavantajı seo uyumlulukları, eklenti sayıları, özgür geliştirici sayıları ve kullanımlarındaki kolaylık seviyeleridir; drupal, wordpress’e göre ileri düzey bir kullanıma sahiptir, güçlü bir platform olduğu da yadsınamaz, ancak sahip olduğu teknik driftlere de bakıldığında php deneyimi zorunlu tutulmuş denilirse, bu yanlış ifade olmaz. bu anlamda wordpress, seo uyumluluğu, özgür geliştirici sayısı / desteği ve kullanım kolaylığı ile öne çıkar. performans söz konusu olduğunda da drupal, wordpress’e göre minimum bir hosting’de daha iyi bir performans verecektir. ama temanın kod kalitesi ve hosting’in donanım dizaynı ile de bu fark izlenebilir olmaktan çıkacaktır. joomla ise, performans konusunda şu an aralarındaki en dezavantajlı olanıdır. ilgilenenler için de; wordpress cms pazar payının 1.ci sırasındadır. toparlamak gerekirse; aralarında avantaj ve dezavantaj söz konusudur. tercihleri ise, izlenenilecek amaç belirlemelidir.

Avatar

Şu HTML niteliklerini kullanabilirsin: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code class="" title="" data-url=""> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong> <pre class="" title="" data-url=""> <span class="" title="" data-url="">